Page 233 - Hamburg 2020

Yurtdışı Emeklilik Hakları 2020

2. İzlenecek Hukuki Yollar ni düzenlemenin kanun marife- kemede dava açılabilir. Kanunu-
tiyle yapılması idari dava yolu- nun açık hükmü dolayısıyla SGK
A. Giriş nu kapatmıştır. Zira kanunların söz konusu talebi doğal olarak
Mevcut yeni düzenleme kanunla hukuka aykırılık denetimi ancak ret edecektir.
ve sarih bir şekilde düzenlendi- AYM tarafından yapılabilmek-
ği için aslında bu düzenlemeden tedir. Daha sonraki aşama ise, SGK ta-
mağdur olan kişilerin ellerinde rafından verilen bu ret kararın-
başvurabilecekleri çok fazla hu- Mevcut uyuşmazlıkta hukuken dan sonra yetkili iş mahkeme-
kuki yol bulunmamaktadır. Zira izlenecek temel olarak olarak iki sine dava açılarak yeni düzen-
kanun koyucu yeni kanunu, laf- yöntem vardır. Bunlardan birin- lemenin anayasaya aykırı oldu-
zından ve manasından şüpheye cisi somut norm denetimi ikinci- ğu ileri sürülmelidir. Eğer mah-
yer bırakmayacak bir şekilde dü- si ise AYM´ne bireysel başvuru- keme bu talebi yerinde görürse,
zenlenmiştir. Bu durumda baş- dur. Alternatif bir yöntem olan bu meseleyi somut norm deneti-
vurulacak yegâne yol ise somut kanunların uluslararası ikili an- mi yapılması için karar vermek
norm denetimi, yani mevcut ye- laşmalara aykırılığı iddiası ise üzere AYM´ne gönderecektir.
ni düzenlemenin anayasaya aykı- aşağıda ayrıca incelenecektir. AYM mevcut yeni kanun düzen-
rılık iddiasına dayandırılmasıdır. lemesinin hukuka ve anayasaya
Alternatif bir yol ise mevcut yeni I. Somut Norm Denetimi aykırı olup olmadığını inceleyip
düzenlemenin sigorta başlangıcı- Bilindiği üzere somut norm de- karar verecektir. AYM mevcut
nın tespiti ile ilgili hükümleri açı- netimi ilk derece mahkemesin- düzenlemenin hukuka ve anaya-
sından devletler arası ikili anlaş- de kanunların, hukuka ve anaya- saya aykırı olduğuna hükmeder-
malara aykırılık iddiasıdır. saya aykırılığının iddia edilmesi- se dava davacı lehine sonuçlana-
dir. Mevcut uyuşmazlık kanun- caktır.
B. Görevli ve Yetkili Mahkemenin la sarih bir biçimde düzenlendi-
Tespiti ği için normal dava yoluyla iler- II. AYM´ne Bireysel Başvuru
SGK kurum olarak bir idari ku- lemek mümkün değildir. SGK´ya itiraz ve mahkeme yol-
ruluş olmasına rağmen 5510 sayı- larından (ilk derece + temyiz) so- 233
lı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağ- İlk etapta dava açabilmek için nuç alınamaması durumunda ise
lık Sigortası Kanun 101. Madde- SGK´ya müracaat edilmesi gere- davacı kişi AYM´ne aynı gerek-
sinde açıkça belirtildiği üzere kir. SGK’nın bu şekilde kendisi- çeyle bireysel başvuru yapabilir.
SGK ile uyuşmazlıklarda aksi- ne verilen dilekçelere cevap ver- Bunun neticesinde AYM mev-
ne bir hüküm bulunmadığı müd- mesi için 60 gün süresi vardır. Bu cut düzenlemenin hukuka ve
detçe görevli mahkeme iş mah- süre içerisinde SGK dilekçeye anayasaya aykırı olduğuna hük-
kemesidir. Söz konusu uyuşmaz- cevap vermezse veya talebi red- mederse dava yine davacı lehine
lık hakkında bir istisna hüküm dederse, talep reddedilmiş sayılır sonuçlanacaktır.
olmadığı için söz konusu dava ve bir ay içerisinde yetkili mah-
iş mahkemesinde görülmelidir.
Yetkili mahkeme ise davacının
yerleşim yeri veya SGK genel
merkezinin bulunduğu yer mah-
kemesidir.

C. Usul ve Yöntem
Normal şartlar altında idari bir
kurumun yaptığı genel düzenle-
yici işlemler için hukuka aykırı-
lık iddiası idari mahkemelere ve-
ya Danıştay’a idari dava yolu ile
yapılır. Ancak incelenen mevcut
uyuşmazlıkta hem 5510 sayılı ka-
nunun açık hükmü hem de ye-